ابو القاسم سلطانى
103
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
پودر برگ لثه را محكم و غرغره آن درد گلو و آفت را بر طرف مىكند . اگر براده آهن يا فولاد را در افشره برگ آن داخل نموده و در آفتاب قرار دهند تا براده كشته و روى آب بيايد از اين برادهها در اسهال مزمن ، خيز عمومى انساج ، بواسير ، كمى اشتها مىتوان استفاده نمود . نوعى از آن را " گلاب جامون " ( 1 * ) مىنامند كه مخصوص بنگاله است ( 2 * ) . اندامهاى مورد مصرف در درمان : ميوه ، دانه ، پوست و برگ تركيبات شيميائى : دانهها داراى گليكوزيد Ellagic acid , Jambolin ، گاليك اسيد ، كلرفيل ، چربى ، نشاسته ، رزين ، قند و كمى اسانس مىباشد . گلها محتوى Acetyl oleanolic acid ، دو نوع ترى ترپنوئيد ، كورستين ، ايزوكورسيترين ، Kaempherol و ميريستين مىباشند همچنين وجود موادى مانند Jambolol و فيتوسرين در گياه گزارش شده است . موارد مصرف درمانى : ميوه : قابض ، ترش ، مقوى و خنككننده است . در اسهال ، ناراحتىهاى طحال و گلودرد استفاده مىشود . سركهاى كه از شيرابه ميوه تهيه مىشود به عنوان مقوى معده ، ضد نفخ ، مدر مصرف درمانى دارد . دانه گياه اثر پائين آورنده قند خون را دارد و در ديابتهاى خفيف به صورت تزريق زيرجلدى در هند از آن استفاده درمانى به عمل مىآيد . پوست تنه درخت به شكل جوشانده در ديسانترى ، برونشيت ، آسم ، شستشوى زخم و به صورت غرغره در گلودرد مورد مصرف دارد . برگ درخت اثر آنتى بيوتيكى دارد و از افشره آن در اسهال خونى و از پودر آن براى تقويت لثه و دندان استفاده درمانى به عمل مىآيد . همچنين به صورت مخلوط افشره برگ ، انبه و هليله همراه با شير بز يا عسل در اسهال مصرف درمانى دارد . ( 1 * ) - نام ميوه درخت Eugenia jambos L . مىباشد به كد 2331 مراجعه شود . ( 2 * ) - تلخيص از مخزن الادويه صفحه 186 Code - 2331 گلاب جامون Eugenia jambos L . درختى است كوچك به ارتفاع حدود 10 متر از خانواده Myrtaceae ، برگها متقابل ، باريك ، سرنيزهاى به رنگ سبز تيره ، گلها درشت و زيبا و به رنگ سبز مايل به سفيد كه در كنار برگها ظاهر مىشوند . ميوه به رنگ زرد خرمائى به قطر 4 تا 5 سانتيمتر ، معطر ، خوراكى و محتوى 1 تا 2 دانه سخت و گرد مىباشد .